काठमाडौं । नेपाली सेनाका प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देल चीनको औपचारिक भ्रमणमा छन् । चिनियाँ सरकारको निमन्त्रणामाप्रधानसेनापति सिग्देल भदौ २८ गते (सेप्टेम्बर १३) चीन प्रस्थान गरेका हुन् । उनको भ्रमण असोज ३ गते (सेप्टेम्बर १९) सम्म रहने नेपालीसेनाले जनाएको छ । भ्रमणको प्रमुख उद्देश्य नेपाल–चीन सैनिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउनुका साथै सैन्य कूटनीतिमार्फत नेपालकोपरराष्ट्र सम्बन्धमा योगदान पुर्याउनु रहेको सेनाले जनाएको छ ।
सियाङसान फोरमदेखि राष्ट्रिय प्रतिरक्षा विश्वविद्यालयसम्म
प्रधानसेनापति सिग्देलको चीन भ्रमण केवल औपचारिक भेटघाटमा सीमित छैन । बेइजिङमा आयोजना भइरहेको १३औँ बेइजिङसियाङसान फोरमको उद्घाटन सत्रमा उनले सहभागिता जनाएका छन् । क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा र प्रतिरक्षासम्बन्धी विषयमा रक्षाअधिकारी, सैनिक नेतृत्व, विज्ञ तथा अध्येताहरू सहभागी हुने यो अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको उच्च सैनिक नेतृत्वको सहभागितालेनेपालको सुरक्षा चासो र दृष्टिकोणलाई अन्तर्राष्ट्रिय तहमा प्रस्तुत गर्ने अवसरसमेत दिएको छ ।
भ्रमणकै क्रममा असोज १ गते प्रधानसेनापति सिग्देलले चीनको राष्ट्रिय प्रतिरक्षा विश्वविद्यालयको निरीक्षण भ्रमणसमेत गरेका छन् ।यसबाट सैनिक शिक्षा, तालिम तथा व्यावसायिक आदान–प्रदानका क्षेत्रमा दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप संस्थागत गर्ने सम्भावनाकोसंकेत देखिन्छ ।
चिनियाँ रक्षामन्त्री डोङ जुनसँग औपचारिक भेट
भ्रमणको महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा प्रधानसेनापति सिग्देलले आज चिनियाँ रक्षामन्त्री एडमिरल डोङ जुनसँग बेइजिङमा औपचारिकशिष्टाचार भेटवार्ता गरेका छन् । श्रोतका अनुसार भेटमा आपसी हित तथा नेपाल–चीनबीचको द्विपक्षीय सैनिक सम्बन्धका विषयमाछलफल भएको छ ।
सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध विवरणअनुसार भेटवार्तामा विशिष्ट सम्झौता वा निर्णयको विस्तृत सूची सार्वजनिक गरिएको छैन । तर‘आपसी हित’ र ‘द्विपक्षीय सैनिक सम्बन्ध’लाई छलफलको केन्द्रमा राखिनुले नेपाल–चीनबीचको विद्यमान सैन्य सम्बन्ध, सहकार्य रआगामी सम्पर्कका विषयले भेटमा स्थान पाएको स्पष्ट हुन्छ ।
नेपाल र चीनबीच उच्चस्तरीय सैनिक भ्रमण तथा संस्थागत सम्पर्क लामो समयदेखि हुँदै आएका छन् । यस्तो भेटवार्ताले दुई मुलुककासेनाबीच नियमित संवादको निरन्तरता कायम राख्नुका साथै आपसी समझदारी र विश्वास अभिवृद्धि गर्ने आधार तयार गर्छ ।प्रधानसेनापति सिग्देलको चीन भ्रमणलाई सैन्य कूटनीतिक प्रक्रियाको महत्वपूर्ण कडीका रूपमा हेर्न सकिन्छ ।
भ्रमणको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष : सैन्य कूटनीति
प्रधानसेनापतिको भ्रमणको समय र कार्यक्रमलाई हेर्दा यसको दायरा केवल द्विपक्षीय सैनिक सम्बन्धमा सीमित देखिँदैन । सियाङसानफोरमजस्तो बहुपक्षीय सुरक्षा मञ्चमा सहभागिता र चिनियाँ रक्षामन्त्रीसँग प्रत्यक्ष भेटले नेपालले आफ्नो सुरक्षा चासो तथा सैन्यकूटनीतिलाई अन्तर्राष्ट्रिय संवादसँग जोड्ने अवसर प्राप्त गरेको छ ।
नेपालको भूराजनीतिक अवस्थालाई दृष्टिगत गर्दा दुवै छिमेकीसहित अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सन्तुलित सम्बन्ध कायम राख्नु महत्वपूर्णहुन्छ । त्यस क्रममा नेपाली सेनाको व्यावसायिक सैनिक कूटनीति, उच्चस्तरीय सैन्य आदान–प्रदान र बहुपक्षीय सुरक्षा मञ्चमासहभागिताले नेपालको राष्ट्रिय हित र स्वतन्त्र सुरक्षा दृष्टिकोणलाई संस्थागत रूपमा प्रस्तुत गर्ने भूमिका खेल्न सक्छ।
समग्रमा प्रधानसेनापति सिग्देलको चीन भ्रमणलाई नेपाली सेनाको सैनिक कूटनीति, अन्तर्राष्ट्रिय सम्पर्क विस्तार र व्यावसायिक सम्बन्धसुदृढीकरणको महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा लिन सकिन्छ । विशेषगरी चिनियाँ रक्षामन्त्रीसँग प्रत्यक्ष भेट, राष्ट्रिय प्रतिरक्षाविश्वविद्यालयको निरीक्षण तथा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा मञ्चमा सहभागिताले नेपाली सेनाको नेतृत्वलाई क्षेत्रीय सुरक्षा संवादका विभिन्नतहमा सक्रिय उपस्थिति जनाउने अवसर दिएको छ ।
नेपाली सेना परम्परागत सुरक्षा जिम्मेवारीसँगै विपद् व्यवस्थापन, शान्ति स्थापना र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा समेत सक्रिय रहँदै आएकोसंस्थाका रूपमा प्रस्तुत हुँदै आएको छ । यस्तो पृष्ठभूमिमा उच्चस्तरीय सैनिक कूटनीतिमार्फत मित्रराष्ट्रका सेनासँग सम्बन्ध विस्तार गर्नुसंस्थागत क्षमता, अनुभव आदान–प्रदान र नेपालको राष्ट्रिय सुरक्षा हितलाई थप व्यवस्थित ढंगले अघि बढाउने सकारात्मक आधार बन्नसक्छ । प्रधानसेनापतिको चीन भ्रमणले पनि नेपाली सेनालाई क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा संवादमा आफ्नो व्यावसायिक पहिचानअझ सुदृढ रूपमा प्रस्तुत गर्ने अवसर दिएको देखिन्छ।
सम्बन्धित खवर
